Uluslararası Uzay İstasyonu’nun uzun yıllardır devam eden sızıntı sorunları, son yapılan kontrollerin ardından sona ermiş gibi görünüyor. Özellikle Rus segmentindeki PrK modülünde meydana gelen mikroskobik yapısal çatlaklar, sızıntının kaynağı olarak tespit edilmişti. Bu modül, bir Progress uzay aracı hava kilidi ile Zvezda modülü arasında yer alıyor. Sızıntı sorunu, hem Rus hem de ABD operatörleri için uzun süredir endişe kaynağıydı ve 2024 yılında sızıntı oranının iki katına çıkması, NASA’nın bu durumu “yüksek olasılıklı” ve “yüksek sonuçlu” bir risk olarak değerlendirmesine yol açmıştı.
Ancak son günlerde iki farklı kaynak, sızıntıların durduğunu bildirdi ve NASA bu bilgiyi de doğruladı. NASA sözcüsü Josh Finch, “Zvezda Servis Modülü’ne bağlı transfer tünelindeki basınç, yapılan ek kontroller ve sızdırmazlık işlemlerinin ardından sabit bir konfigürasyonda kalıyor,” şeklinde açıklama yaptı. “NASA ve Roscosmos, daha önce gözlemlenen çatlakları izlemeye ve araştırmaya devam ediyor,” diye ekledi.
Son beş yıl boyunca, Rus kozmonotlar küçük sızıntıları bulmak için adeta bir iğne arar gibi çaba sarf ettiler. PrK modülüne giden kapıyı belirli aralıklarla kapatıp açarak, toz birikintilerini inceleyerek sızıntı noktalarını belirlemeye çalıştılar. Çatlaklara, Germetall-1 adı verilen bir sızdırmazlık maddesi uyguladıktan sonra, kapıyı yeniden kapatıp basıncı izlemeye başladılar. Bu süreç yıllarca sürdü. Ancak, sızıntı sorunundaki başarıları, yıllardır kullanılan donanımda yeni sızıntıların oluşmasını engellemeyebilir. Zvezda modülü, tam 25 yıl önce, Temmuz 2000’de Rus Proton roketiyle uzaya fırlatılmıştı. Çatlak sorunu ilk kez 2019 yılında ortaya çıkmıştı ve uzun süreli araştırmalara rağmen, kesin nedeni hala bilinmiyor. Yine de bu durum, hem Rusya hem de NASA için uzaydaki önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
Rusya’nın sivil uzay programı ile ilgili başka olumlu haberler de gündemde. Bu, Uluslararası Uzay İstasyonu’na insan ve kargo taşımak için kullanılan ana fırlatma rampasıyla ilgilidir. Geçtiğimiz Kasım ayında bir Soyuz roketinin, Roscosmos kozmonotları Sergei Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev ile NASA astronotu Christopher Williams’ı uzaya göndermesi sırasında yaşanan sorunlar, büyük bir mobil platformun düzgün bir şekilde sabitlenmemesi nedeniyle fırlatma rampasının devrilmesine yol açtı. Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nde bulunan 31 numaralı rampanın ne zaman yeniden faaliyete geçeceği belirsizliğini koruyor. Rusya, 2026 Mart ayında bir fırlatma misyonu hedefliyordu.
NASA, güncellenen iç takvimine göre, bir sonraki Progress uzay aracı fırlatmasının 22 Mart’ta yapılacağını ve ardından 26 Nisan’da başka bir Progress misyonu gerçekleştirileceğini duyurdu. Ayrıca, bir sonraki Soyuz mürettebatlı misyonu MS-29’un 14 Temmuz’da gerçekleşeceği planlanıyor. Bu uçuş, NASA astronotu Anil Menon’u uzay istasyonuna taşıyacak.
Editör Analizi
Uzay araştırmaları, insanlığın sınırlarını zorladığı bir alan olarak her zaman büyük bir ilgiyle takip ediliyor. Özellikle sızıntı gibi sorunların çözülmesi, uzay istasyonlarının güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde kullanımını artırıyor. NASA ve Roscosmos’un iş birliği, uzayda karşılaşılan zorlukların üstesinden gelinmesinde önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
