Meta’nın 2 milyar dolarlık yapay zeka asistanı platformu Manus’u satın alması, beklenildiği gibi düzenleyici bir çekişmenin merkezine oturdu; fakat bu durum ABD düzenleyicilerinden değil, Çinli yetkililerden kaynaklanıyor. Financial Times’ın haberine göre, ABD’li düzenleyiciler anlaşmanın geçerliliği konusunda bir şüphe taşımıyor. Ancak, Çin’in düzenleyici otoriteleri, bu satın alımın teknoloji ihracat kontrollerini ihlal edip etmediğini incelemeye almış durumda.
Bu yılın başlarında Benchmark’ın Manus için gerçekleştirdiği yatırım, hemen tartışmalara neden oldu. ABD Senatörü John Cornyn, anlaşmayı X platformunda eleştirirken, ABD Hazine Bakanlığı, Çinli yapay zeka şirketlerine yapılan yatırımlara ilişkin yeni kurallar çerçevesinde soruşturma başlattı. Bu endişeler, Manus’un Pekin’den Singapur’a taşınmasına yol açtı. Bu durum, şirketin “Çin’den adım adım ayrılma” sürecinin bir ayağını oluşturdu.
Şimdi ise tablo tersine dönüyor. Çinli yetkililerin, Meta anlaşmasının teknoloji ihracat kontrollerini ihlal edip etmediğini gözden geçirdiği bildiriliyor. Bu durum, Pekin’in başlangıçta öngörülmeyen bir etki alanı kazandığını gösteriyor. Özellikle, Manus’un, çekirdek ekibini Çin’den Singapur’a taşırken bir ihracat lisansına ihtiyacı olup olmadığını araştırıyorlar. Bu durum, “Singapur yıkama” olarak adlandırılan bir uygulamanın yaygınlaşmasına işaret ediyor. Wall Street Journal’da yer alan bir makaleye göre, Manus’un Singapur’daki varlığı nedeniyle Çin’in bu anlaşmayı etkileme araçları sınırlı olabilir; ancak bu değerlendirmeyi yapmak için acele etmemek gerekiyor.
Pekin’deki endişe, bu anlaşmanın daha fazla Çinli girişimin yurt dışına taşınmasını teşvik edebileceği yönünde. New York Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Winston Ma, eğer anlaşma sorunsuz bir şekilde sonuçlanırsa, bu durum “Çin’deki genç yapay zeka girişimleri için yeni bir yol açar” dedi. Tarih, Beijing’in benzer ihracat kontrol mekanizmalarını kullanarak, Trump’ın TikTok yasağı girişimine müdahale ettiğini gösteriyor. WeChat’teki Çinli akademisyen, Manus’un kurucularının yetkisiz teknoloji ihracatı yapmaları halinde ceza sorumluluğu ile karşılaşabileceğini bile belirtti.
Öte yandan, bazı ABD analistleri bu satın alımı Washington’un yatırım kısıtlamaları açısından bir zafer olarak görüyor. Bu durum, Çinli yapay zeka yeteneklerinin Amerikan ekosistemine kaymakta olduğunu gösteriyor. Bir uzman, bu anlaşmanın “ABD yapay zeka ekosisteminin şu anda daha cazip olduğunu” ortaya koyduğunu belirtti. Şu an için, Meta’nın Manus’un yapay zeka yazılımını kendi ürünleriyle entegre etme planlarının bu gelişmelerden nasıl etkileneceği belirsizliğini koruyor. Ancak, 2 milyar dolarlık bu anlaşmanın beklenenden daha karmaşık hale geldiği aşikar.
Editör Analizi
Meta’nın Manus satın alımı, sadece bir şirket birleşimi değil, aynı zamanda uluslararası ticaret ve teknoloji politikalarının ne denli iç içe geçtiğinin bir örneği. Bu tür alımlar, sadece ekonomik değil, stratejik açıdan da büyük önem taşımakta. Öte yandan, Çin’in bu anlaşmayı etkileme çabaları, gelecekte benzer yatırımların nasıl şekilleneceğine dair önemli ipuçları veriyor.
